Gebruik jij regelmatig een LLM als schrijfhulp, bijvoorbeeld ChatGPT, Gemini of Claude? Dan weet je waarschijnlijk wel dat zo’n tekst vaak nogal wat te wensen overlaat. Grote kans dat je klanten dit ook merken en het je niet in dank afnemen. Na het lezen van deze blog van B&S Media Internetmarketing weet je precies waarom de tekst zo ‘robotachtig’ aanvoelt. En hoe je er een menselijke, eigen draai aan kunt geven.
Ook (AI-)zoekmachines vinden menselijke teksten belangrijk
Wil je gevonden én gekozen worden door online klanten, dan moet je website eerst opgepikt worden door zoekmachines. Content zoals teksten speelt hierbij een belangrijke rol. (AI-)zoekmachines geven de voorkeur aan teksten die iets waardevols toevoegen aan het overvolle internet: uitgebreide informatie waar jouw klanten iets aan hebben en waaruit het karakter van jouw bedrijf blijkt. Teksten die menselijk overkomen, dus.
AI-teksten zijn dol op patronen
Sinds de lancering van ChatGPT, en snel daarop ook andere LLM’s, zijn we al zo’n 3,5 jaar verder. Ondanks alle updates en ontwikkelingen zien wij Contentspecialisten vaak in één oogopslag dat een tekst AI-gegenereerd is. Hoe kan dat? Bepaalde patronen blijven terugkeren: van woorden tot zinsbouw, stijl en inhoud. (Zie de voorbeelden in de volgende alinea’s of scroll helemaal naar onder voor een puntsgewijs overzicht.)
Deze patronen zijn lang niet altijd ‘fout’, maar wel opvallend of zelfs storend. Voor menselijke lezers, maar dus ook voor (AI-)zoekmachines. En dat heeft weer gevolgen voor je online vindbaarheid. Je wordt minder vaak genoemd in AI-antwoordoverzichten en komt lager in de normale zoekresultaten.
Beperkte inspiratie en de zesjesmentaliteit van een AI-schrijfhulp
Waar komt die herkenbaarheid van gegenereerde teksten precies vandaan? Uit de manier waarop AI-modellen werken en zijn getraind.
Trainingsdata
LLM’s ‘schrijven’ aan de hand van grote hoeveelheden informatie die ze hebben gekregen van (goedkope overzeese arbeidskrachten van) hun ontwikkelaars. En tja, als je massaal in dezelfde sloot gaat vissen, sla je regelmatig hetzelfde aan de haak.
Zo min mogelijk moeite
Daar komt nog bij: AI-schrijfhulpen proberen voortdurend de balans te vinden tussen ‘zo min mogelijk moeite doen’ en ‘een goed genoege tekst opleveren’. De kwaliteit lijdt hieronder, zeker als je beknopte instructies meegeeft. Waar een echte schrijver een eigen invulling geeft aan een bondige briefing of jou om verheldering vraagt, ziet de AI het als een kans om rustig aan te doen. Dit zie je op verschillende manieren terug in de tekst, nog afgezien van de inhoud (die al op tientallen andere websites te vinden is).
Ongelukkig gekozen woorden
Soms loopt een zin prima en klopt de informatie ook wel, maar toch… Je voelt dat er iets mis is. Je kent niemand die dat ene woord zo gebruikt. De AI kiest woorden die hem logisch lijken, maar hij kan niet denken als een mens. Het gevolg:
- woorden die in het Engels heel normaal zijn, maar in het Nederlands juist zakelijk.
Voorbeeld: ‘conversatie’ in plaats van gewoon ‘gesprek’.
- ‘vulwoorden’: overbodige woorden waardoor de tekst schreeuwerig overkomt
Voorbeeld: ‘perfect’; ‘lekkere lunch en heerlijk diner’ in plaats van ‘heerlijke lunch en diner’.
Vreemde uitdrukkingen en zinsbouw
Een zin is hoofdletter, punt en alles wat ertussenin zit. Een goede zin voegt iets toe aan de rest van de tekst. AI heeft nog weleens moeite met het kiezen van de juiste uitdrukkingen of zinsbouw op het juiste moment.
- weinig afwisseling in zinslengte. Een combinatie van korte, middellange en lange zinnen is het best. AI-modellen kiezen vaak óf kort, óf middellang óf lang. De tekst wordt hier onnodig houterig of ingewikkeld van.
Voorbeeld: ‘Groeien. Daar draait het om bij jouw bedrijf. Komt goed uit: bij ons ook. Neem contact op.’
- afgezaagde uitdrukkingen die op het randje van clichés zitten.
Voorbeeld: ‘zonder gedoe’, ‘bij [bedrijfsnaam] geloven we …’, ‘naar een hoger niveau tillen…’.
De verkeerde ‘toon’ van de tekst
Een tekst biedt informatie, maar schept ook een beeld van de schrijver/afzender. In het geval van webteksten: een beeld van je bedrijf. Helaas is de kans groot dat de AI de toon of inhoud van je tekst niet (meteen) goed heeft. Dat komt bijvoorbeeld door:
- overdreven zelfverzekerdheid. De LLM beweert iets wat helemaal niet klopt (‘hallucinatie’) of legt ergens te veel nadruk op.
Voorbeeld: woorden als ‘essentieel’ en ‘cruciaal’; een getal of citaat dat verzonnen is.
- afstandelijkheid. Zonder precieze instructies is de tekst een hoop informatie die de lezer in zijn of haar handen gedrukt krijgt.
Voorbeeld: de tekst gebruikt ‘u’ en vaktaal terwijl jij de lezer laagdrempelig en warm wilt aanspreken.
Oppervlakkige of zelfs onjuiste informatie
LLM’s hebben toegang tot ongelofelijk veel data en zoeken supersnel. Maar: ze denken niet na zoals menselijke schrijvers. Ze selecteren informatie niet op een weloverwogen manier. In plaats daarvan gokken ze telkens wat jij waarschijnlijk bedoelt, gebaseerd op de teksten in hun database en jouw instructies. Veelvoorkomende problemen hierdoor zijn:
- hallucinaties. De AI beweert iets wat deels of zelfs volledig verkeerd is.
Voorbeeld: specificaties die een product helemaal niet heeft, onjuiste cijfers of een verzonnen uitspraak van iemand.
- oppervlakkige informatie. Algemene instructies leveren een algemene tekst op. Hiermee gaat je bedrijfswebsite op in een zee van eenheidsworst-mkb’s.
Voorbeeld: de instructie ‘spoor de lezer aan om contact op te nemen’ heeft als resultaat: ‘Ons team staat altijd voor je klaar. Neem contact op bij vragen.’
Of nog erger: ‘schrijf een tekst over pvc-vloeren’. Je geeft de AI geen specifieke aanknopingspunten mee, dus hij laat zich inspireren door de vele vergelijkbare pvc-teksten die er al zijn.
Gedetailleerde instructies: een simpele oplossing?
Het is misschien verleidelijk om te zeggen: logisch toch? Als je een machine beknopte instructies geeft, natuurlijk krijg je dan matige output. Maar ook met een uitgebreid prompt kan het resultaat tegenvallen. De ene keer rolt er een prima tekst uit. De andere keer moet je blijven bijsturen zonder dat het wat lijkt uit te halen.
Waar ligt dat precies aan? Soms zijn er simpelweg meer teksten beschikbaar over een onderwerp. De AI heeft dan meer bronnen om inspiratie uit te halen, waardoor de tekst creatiever oogt. Het kan net zo goed zijn dat er een update is geweest en dat je altijd-zo-effectieve prompt het moet ontgelden. Zeg het maar.
Wat wél werkt: ken je bedrijf en laat de AI kennismaken
Ons advies: zie de AI als je marketingassistent. Hij is nieuw, dus je kunt niet verwachten dat hij heel het reilen en zeilen in je bedrijf al weet. Vertel:
- Wie je bent. Wanneer is je bedrijf opgericht? Hoe zit je team in elkaar? Wat vinden jullie belangrijk, op de werkvloer en tijdens het klantcontact?
- Wat je doet. Je product en dienst, maar vooral: wat heeft de klant hieraan?
- Wat je bedrijf uitstraalt. Jullie karakter. Hoe zijn jullie anders dan de concurrent? Hoe wil je overkomen in teksten?
Dit vereist dus enig voorwerk. Alleen als je je bedrijf kent en kunt uitleggen, kan de AI proberen om waardevolle teksten te genereren.
Tip: voeg het onderstaande overzicht met AI-kenmerken als pdf toe aan je instructies. Vertel de AI dat hij deze NIET mag gebruiken. Controleer je teksten alsnog grondig. LLM’s hebben er een handje van om bepaalde instructies ineens te vergeten.
Onze verzameling ‘AI-kenmerken’
Woorden
- onnodige bijvoeglijk naamwoorden (‘een lekkere lunch en smakelijk diner’)
- lege, overdreven woorden zoals ‘perfect’ en ‘ideaal’
- het woord ‘toepassingen’
- Nederlandse woorden die lijken op Engelse woorden, maar in andere contexten gebruikt worden (zoals ‘conversaties’ en ‘functioneel’)
- het woord ‘scala’
- uitgekauwde noodzakelijkheden zoals ‘cruciaal’ en ‘essentieel’
- m-dash (—)
Uitdrukkingen en zinsbouw
- clichés, zoals:
- ‘zonder gedoe’
- ‘Ben je klaar om…’
- ‘In een tijdperk…’
- ‘In een wereld waar…’
- ‘Bij [merknaam] geloven/begrijpen we…’
- lange zinnen met overmatige uitleg (‘…., zodat je altijd het beste resultaat krijgt’)
- zinsconstructies met ‘… niet alleen…, maar ook ….’
- Ieder Woord Met Een Hoofdletter In Titels En Koppen (in plaats daarvan: Normaal Nederlands hoofdlettergebruik)
- ‘Naar een hoger/professioneel/…. niveau tillen’
- ‘Of je nu X, Y of Z; …’
- ‘Ontdek zelf waarom klanten kiezen voor…’
- zinnen die een mens nét wat anders zou verwoorden
- herhalingen (vaak in net wat andere formulering)
- samenvattende slotalinea die begint met ‘Kortom’, ‘Al met al’ of ‘Concluderend’
Toon en stijl
- afstandelijke toon
- overdreven opvolgen (of juist plotseling vergeten) van stijlinstructies
Inhoud
- hallucinaties
- oppervlakkige informatie
Belang bij advies van onze Contentspecialisten?
Wil je teksten schrijven of genereren voor je website, maar loop je vast? Neem gerust contact op met onze Contentspecialisten.
“Authentieke teksten zijn cruciaal
in een tijdperk waarin
zoekmachines en menselijke lezers
snakken naar diepgang zonder gedoe.”
(AI over het belang van authentieke content)
